Bộ Quốc phòng vừa giải đáp trường hợp một công dân đã thôi học đại học trong nước để chuẩn bị sang Nga du học, trong bối cảnh nhiều gia đình và học sinh, sinh viên quan tâm việc đi học ở nước ngoài có thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ hay không.
Một công dân sinh năm 2007 cho biết trước đó đã được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự do nhập học tại một trường đại học trong nước vào năm 2025. Đến tháng 9/2026, người này chuẩn bị sang Nga du học, đã hoàn tất thủ tục thôi học tại trường đại học ở Việt Nam, đồng thời được cấp thị thực du học và thư mời nhập học chính thức từ một cơ sở giáo dục tại Nga.
Trước khi lên đường, công dân đặt câu hỏi về việc trường hợp của mình có tiếp tục được tạm hoãn gọi nhập ngũ hay không và cần thực hiện những thủ tục gì.
Theo Bộ Quốc phòng, việc tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình đối với học sinh, sinh viên được quy định tại Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự. Trong đó, diện được tạm hoãn gồm người đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; người đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy tại cơ sở giáo dục đại học hoặc trình độ cao đẳng hệ chính quy tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.
Như vậy, việc một công dân chuẩn bị đi du học không đồng nghĩa đương nhiên được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Việc có được tạm hoãn hay không phải căn cứ vào tình trạng học tập và các điều kiện cụ thể theo quy định pháp luật.
Đối với trường hợp công dân nêu trên, cơ quan chức năng hướng dẫn nếu đủ điều kiện theo quy định thì Hội đồng Nghĩa vụ quân sự cấp xã sẽ xét duyệt, báo cáo Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định tạm hoãn gọi nhập ngũ.
Công dân có nhu cầu cần nộp đơn đề nghị tạm hoãn nghĩa vụ quân sự kèm các giấy tờ liên quan thông qua Ban Chỉ huy quân sự cấp xã nơi cư trú để được tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Điểm đáng lưu ý là visa du học và thư mời nhập học không phải là căn cứ duy nhất để tự động được tạm hoãn. Người dân cần thực hiện đúng thủ tục và chờ cơ quan có thẩm quyền xem xét theo quy định.
Quy định này cũng cần được phân biệt với trường hợp tiếp tục học một trình độ mới sau khi đã được tạm hoãn trong một khóa đào tạo trước đó.
Trước đó, Bộ Quốc phòng đã giải đáp trường hợp công dân đã tốt nghiệp cao đẳng rồi tiếp tục học liên thông lên đại học. Theo hướng dẫn, trường hợp này không thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ, do công dân đã được tạm hoãn trong một khóa đào tạo của trình độ cao đẳng.
Điều này cho thấy chính sách tạm hoãn nghĩa vụ quân sự đối với người đang học tập được áp dụng theo từng trường hợp và từng quá trình đào tạo, chứ không phải cứ tiếp tục đi học là được tạm hoãn.
Đối với những thanh niên đang có kế hoạch du học, vấn đề nghĩa vụ quân sự vì thế cần được chủ động tìm hiểu trước khi xuất cảnh. Việc chuẩn bị hồ sơ nhập học ở nước ngoài, visa hay các giấy tờ liên quan không thay thế cho thủ tục đề nghị tạm hoãn tại Việt Nam.
Người thuộc diện được tạm hoãn cần liên hệ Ban Chỉ huy quân sự cấp xã nơi cư trú, cung cấp đầy đủ hồ sơ để cơ quan chức năng kiểm tra, tổng hợp và trình cấp có thẩm quyền quyết định.
Việc chủ động hoàn thiện thủ tục cũng giúp công dân tránh những hiểu nhầm không đáng có trong quá trình đăng ký, xét duyệt và thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Đặc biệt, tạm hoãn không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ quân sự. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Tạm hoãn chỉ là việc chưa thực hiện nghĩa vụ trong thời điểm thuộc diện được pháp luật quy định; khi lý do tạm hoãn không còn, công dân vẫn có thể thuộc diện xem xét gọi nhập ngũ theo quy định.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn học tập ở nước ngoài, việc Bộ Quốc phòng giải đáp cụ thể trường hợp du học giúp thanh niên và gia đình có thêm cơ sở để chuẩn bị đúng thủ tục.
Du học là một lựa chọn cho tương lai, nhưng nghĩa vụ quân sự vẫn là trách nhiệm công dân cần được thực hiện đúng quy định. Trước khi lên đường, mỗi thanh niên nên chủ động làm rõ tình trạng nghĩa vụ của mình với cơ quan quân sự địa phương, thay vì chỉ dựa vào giấy báo nhập học hoặc visa để cho rằng mình đương nhiên được tạm hoãn.
