Họ không biết trước mình sẽ giúp ai, cũng không biết cuộc gọi sẽ đến vào lúc nào. Chỉ cần người bệnh cần, những tình nguyện viên hiến bạch cầu hạt sẵn sàng lên đường, bởi có những thời điểm sự có mặt của họ có thể trở nên đặc biệt quan trọng.
Với người bệnh ung thư máu sau ghép tế bào gốc, có một giai đoạn cơ thể gần như không còn đủ bạch cầu trung tính để chống lại nhiễm khuẩn. Khi nhiễm trùng xảy ra nghiêm trọng, nguồn bạch cầu hạt từ người khỏe mạnh có thể trở thành một phần quan trọng trong quá trình điều trị.
Điều đặc biệt là bạch cầu hạt không thể bảo quản lâu như máu thông thường. Khi người bệnh cần, cơ sở điều trị phải nhanh chóng tìm và huy động người hiến phù hợp.
Chính vì vậy, có những người âm thầm duy trì sức khỏe và để lại thông tin liên hệ, sẵn sàng nhận cuộc gọi từ bệnh viện.
Thiếu tá Nguyễn Văn Nguyên là một trong những người như thế. Trong gần 20 năm, vợ chồng anh đã có tổng cộng 192 lần hiến máu. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, anh Nguyên đã 7 lần hiến bạch cầu hạt.
Việc hiến bạch cầu hạt cũng khác với hiến máu thông thường. Người hiến phải nhập viện, trải qua các xét nghiệm chuyên sâu, được tiêm thuốc kích bạch cầu và theo dõi qua đêm. Nếu các chỉ số đáp ứng yêu cầu, sáng hôm sau mới tiến hành gạn tách.
Có trường hợp đầu tháng 9, trong vòng chỉ 8 ngày, anh Nguyên đã 3 lần có mặt tại bệnh viện để hiến bạch cầu hạt cho một bệnh nhân đang điều trị bệnh bạch cầu tủy cấp, gặp tình trạng bạch cầu trung tính rất thấp và nhiễm trùng kéo dài.
Với anh, việc hiến không bắt đầu từ một điều gì quá lớn lao. Anh chỉ nghĩ rằng khi mình may mắn có sức khỏe thì có thể chia sẻ với một người khác đang cần.
Nhưng để có thể trở thành một người hiến sẵn sàng, không chỉ cần lòng tốt. Người hiến phải duy trì sức khỏe, đáp ứng điều kiện y tế và có khả năng có mặt kịp thời khi được huy động.
Đây cũng là lý do ngành huyết học đang hướng đến việc xây dựng một lực lượng người hiến bạch cầu hạt tiềm năng. Họ không đơn thuần là một danh sách số điện thoại, mà là những người hiểu rõ quy trình, biết mình có thể được gọi bất cứ lúc nào và sẵn sàng phối hợp khi cần.
Một bệnh nhân chuẩn bị ghép tế bào gốc thường cần có phương án dự phòng nguồn người hiến phù hợp. Nhưng khi người bệnh đến từ địa phương xa, việc tìm được người vừa phù hợp về sức khỏe, nhóm máu, vừa có thể nhanh chóng có mặt tại cơ sở điều trị không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Nếu có nhiều người cùng tham gia, nguồn hiến sẽ có thể được luân phiên, tránh việc một người phải hiến quá nhiều lần trong thời gian ngắn.
Cũng có những người đăng ký và chuẩn bị sẵn sàng nhưng cuối cùng chưa phải hiến vì người bệnh không cần đến nguồn dự phòng.
Anh Nguyễn Huy Việt, sinh năm 1994, là một trường hợp như vậy. Anh từng được chuẩn bị cùng hai người khác để hiến bạch cầu hạt cho một bệnh nhân ghép tế bào gốc. Tuy nhiên, bệnh nhân vượt qua được giai đoạn nguy hiểm nên nguồn hiến dự phòng không được sử dụng.
Đến nay anh Việt vẫn chưa một lần hiến bạch cầu hạt.
Nhưng nếu một ngày điện thoại reo và bác sĩ thông báo có người bệnh cần sự giúp đỡ, câu trả lời của anh vẫn rất rõ ràng:
Sẵn sàng có mặt.
Đằng sau một cuộc gọi tưởng như rất bình thường có thể là một hành trình gấp rút để tìm đúng người, đúng thời điểm và kịp đưa nguồn hỗ trợ đến người bệnh.
Và ở đầu bên kia của cuộc gọi ấy, có những tình nguyện viên không biết mình sẽ gặp ai, nhưng vẫn chuẩn bị cho một điều rất đơn giản:
Nếu hôm nay có một người cần, mình sẽ cố gắng có mặt.
